Czytelnia

Okres dojrzewania – kiedy kryzys staje się czymś więcej

Dorastanie to jeden z najbardziej wymagających etapów w życiu człowieka. Intensywne emocje, zmiany w relacjach, poszukiwanie własnej tożsamości – to wszystko jest naturalną częścią tego czasu. Jednak czasami trudności nastolatka nie są już tylko „typowym buntem” czy przejściowym kryzysem.
W psychoanalitycznym ujęciu, inspirowanym np. pracą M. i E. Lauferów, mówimy wtedy o załamaniu rozwoju – sytuacji, w której młody człowiek traci możliwość dalszego, zdrowego rozwoju. Osoby wycofują się z kontaktów interpersonalnych, albo napotykają w nich różne trudności, doświadczają silnego napięcia emocjonalnego, autoagresji w postaci zaburzeń odżywiania lub samookaleczeń.

Istotnymi elementami pracy z nastolatkami są m.in.:

• akceptacja zmieniającego się ciała i swojej seksualności
• lęk przed dorosłością i odpowiedzialnością
• oddzielanie się od rodziców i budowanie własnej autonomii
• kruche poczucie obrazu Ja oraz zmienność tożsamości
• trudność w rozumieniu własnych stanów psychicznych
• impulsywność, poczucie wstydu
• trudności w relacjach

Co daje psychoterapia nastolatkowi?

• bezpieczną przestrzeń do rozmowy o swoich przeżyciach
• stopniowo pomaga rozumieć swoje emocje i zachowania
• odzyskać kontakt ze sobą
• zmniejsza napięcie i impulsywne zachowania
• pomaga budować poczucie własnej tożsamości
• pomaga rozumieć relacje

W książce Phila Mollona „Rozpadające się self. Psychoterapia osób dorosłych z ADHD, w spectrum autyzmu i zaburzeniami somatopsychicznymi” jednym z kluczowych wątków jest integracja własnego JA.

Stabilne poczucie siebie powstaje, gdy układ nerwowy potrafi regulować emocje i pobudzenie. Gdy ta regulacja zawodzi, self rozpada się na części, które nie współpracują ze sobą. Osoba może wahać się między pewnością siebie a bezradnością, odczuwać pustkę, zmienność emocjonalną i trudności w opisie własnej tożsamości. Choć podobne doświadczenia są naturalne dla każdego, Mollon podkreśla, że nasilone zjawiska dezintegracji są częstsze u osób z ADHD, w spektrum autyzmu, po traumie rozwojowej czy przy zaburzeniach regulacji emocji i sensorycznych. Nie oznacza to jednak, że dezintegracja zawsze występuje – chodzi raczej o predyspozycje i wrażliwość układu nerwowego.

Dla procesu psychoterapii oznacza to konieczność uwzględniania wrażliwości układu nerwowego i pracy nad regulacją emocji, aby wspierać integrację self i stabilne poczucie własnej tożsamości. 


Kontakt:
Poradnia Psychologiczna – Patrycja Klim-Kubica
792-775-125

©2026 bielsko-psycholog.pl